De NAR (Nieuwe Arcadische Route) is een onderdeel van het project Kunst aan de A50 en is in hoofdzaak gesitueerd in het achterland van de A50. De grafheuvels, urnenvelden, bronsdepots, slotjes, pelgrimsroutes, houtwallen en beekdalen in dit gebied verdringen elkaar en vragen om aandacht.
De ambitie is om een fijnmazig, beeldend en inhoudelijk overtuigend en herkenbaar zwerfnetwerk te ontwikkelen voor het langzame verkeer, dat verbonden is met de snelweg. De NAR zoekt deze levensader steeds op, maar leidt er de gebruiker ook weer van weg om de stilte en rijkdom van de omliggende streek in zich op te kunnen nemen. Het routeontwerp maakt gebruik van bestaande wandel- en fietsknooppuntennetwerken, maar stimuleert en faciliteert vooral het zwerven en ontdekken.
Struinen door het snelweglandschap staat centraal bij dit kunstproject. Dankzij een netwerk van landschapsprotheses – die door beeldend kunstenaars Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk worden ontworpen – zullen bezoekers gestimuleerd worden door het landschap te struinen. De landschapsprotheses die in de nabije toekomst geplaatst worden, zijn hulpmiddelen – overstapjes voor omheiningen, vlonders, bruggetjes en trekveren voor waterlopen – die het wandelaars en fietsers mogelijk maken diep door te dringen in het landschap.
Deze NAR-route - onderdeel van Kunst aan de A50 - voert langs het Duits Lijntje, de Aa, Kasteel Zwanenburg en de Kilsdonkse molen. De route telt 28 POI’s en is ongeveer 8 kilometer lang.
Volledige beschrijving route
Luister naar het fragment over de Aa.
De rivier de Aa ontspringt in de hoge gronden van Meijel. Ooit siepelde het water langzaam uit het hoogveenspons van de Peel. Tegenwoordig vormen veel kleine gegraven slootjes en watergangen de aanvoer van de Aa.
Op deze foto zie je een baggermachine die in 1938 aan het baggeren was in de Aa.
Op deze foto zie je een baggermachine uit 1938 die aan het baggeren was in de Aa.
Luister naar het geluidsfragment over het Duits Lijntje.
Het Duits Lijntje was een spoorlijn die een grote bijdrage heeft geleverd aan de lokale economie. De lijn vervoerde mensen en spullen van London tot Berlijn. Hierbij hoefde men niet over te stappen. Nou ja, wel bij de zeehavens van Rotterdam, Vlissingen en Antwerpen natuurlijk.
Psst, een zandpad over een brug, hoe vind je zoiets? De brug ligt er al sinds 1935.
Een zandpad over een brug, hoe vind je zoiets?
De plek waar je nu loopt is een ecologische verbindingszone.
Hier is de noordkant van de Aa om naar te kijken en de zuidkant om te lopen. Prijs jezelf gelukkig dat je hier dus toch mag komen.
Psst, over deze brug naar de overkant.
Over deze brug naar de overkant.
Animatiemaker Demian Geerlings maakte deze animatie naar aanleiding over een anekdote van de ‘Dansende Meisjes’ van Heeswijk, opgetekend tijdens een van de bijeenkomsten waarbij de lokale bevolking verhalen vertelde over de streek. Vroeger was deze locatie een veenput die tijdens natte periodes onbegaanbaar was.
Animatiemaker Demian Geerlings maakte deze animatie naar aanleiding van de anekdote van de ‘Dansende Meisjes’ van Heeswijk, opgetekend tijdens een van de bijeenkomsten waarbij de lokale bevolking verhalen vertelde over de streek. Vroeger was deze locatie een veenput die tijdens natte periodes onbegaanbaar was. Zelfs deze brug heeft er nog last van gehad. In 2004 is aan de Veghelse kant een zogenaamde zonk ontstaan en had een hoogte verschil van wel 30 centimeter. Meer informatie over
Demian Geerlings.
Deze oude foto laat de boerderij in 1948 zien. Als je goed kijkt, zie je de bewoners tussen de kippen bij de boerderij van Familie J. Welte. Er kan veel veranderen in 60 jaar.
Er kan veel veranderen in 60 jaar.
Luister naar het geluidsfragment over Kasteel Zwanenburg. Op de foto zie je hoe Zwanenburg er rond 1950 uitzag.
Zwanenburg staat op een plek waar 600 jaar geleden een stenen kamer is gebouwd. Iets dat wij nu misschien een onaf bouwproject zouden noemen. Maar een stenen kamer in het zompige landschap langs de rivier was in die tijd al heel wat.
Wat is het toch prachtig hier, net Frankrijk.
Het mooie landschap rondom de Aa en Veghel.
Vanaf hier is de skyline van deze streek goed te zien: de molen, het kasteel en de silo van de veevoeder fabriek. Zie je ze?
Vanaf hier is de skyline van deze streek goed te zien: de molen, het kasteel en de silo van de veevoeder fabriek.
Psst, als het hier open is, even lekker zitten en wat drinken.
Even lekker zitten en wat drinken bij de Kilsdonkse molen.
Luister naar het fragment van de Kilsdonkse molen.
Het verhaal van de Kilsdonkse Molen in Dinther start in de 14de eeuw als de molen een belangrijk middel is om het woelige water van de Aa te temperen.
Luister naar het fragment van de Kilsdonkse molen.
De waterafvoer van de Aa is altijd problematisch geweest. Vooral bij Dinther veroorzaakten overstromingen schade aan de gewassen.
Luister naar het fragment van de Kilsdonkse molen.
In de 20e eeuw zorgden ruilverkavelingen voor grotere en rechthoekige landbouwkavels en een rechtgetrokken rivier. Het verval van de molens is ingezet en door het verlies van haar oorspronkelijke functies, worden de onderdelen van de molen langzaamaan een schim van wat zij ooit waren.
Luister naar het geluidsfragment over de oude molen.
Over de inrichting van de door water aangedreven oliemolen die op deze plek heeft gestaan, kan wel even opgeschept worden. Luister naar het fragment op deze locatie.
Hier langs de Aa over het gras richting de A50!
Hier langs de Aa over het gras richting de A50!
Dit is een mooie tocht om een lied te zingen. Het is in drie coupletten. Kijk ondertussen naar de vergezichten om je heen. De molen, eenzame bomen in het weiland, de silo van de veevoederfabriek, het kasteeltje...
Tekst, muziek, zang: H. Van Gorp.
Gitaar: C. Mutsers
Dit is een mooie tocht om een lied te zingen.
Het is in drie coupletten gebracht. Kijk ondertussen naar de vergezichten om je heen. De molen, eenzame bomen in het weiland, de silo van de veevoederfabriek, het kasteeltje...
Dit is deel 2 van het troubadourslied. Speciaal voor deze locatie geschreven door de lokale bekendheid Hans van Gorp.
Hans van Gorp is een troubadour. Gewapend met zijn gitaar in de hand trekt hij door het land om zijn liedjes te spelen. In zijn repertoire heeft hij een grote voorliefde voor het Nederlandstalige luisterlied. Speciaal voor de NAR-route van Veghel de Aa heeft hij een lied in drie delen geschreven.
Klik
hier voor meer informatie over Hans van Gorp.
Tekst, muziek, zang: H. Van Gorp.
Gitaar: C. Mutsers
Dit is deel 3 van het troubadourslied. Speciaal voor deze locatie geschreven door de lokale bekendheid Hans van Gorp.
Hans van Gorp is een troubadour. Gewapend met zijn gitaar in de hand trekt hij door het land om zijn liedjes te spelen. In zijn repertoire heeft hij een grote voorliefde voor het Nederlandstalige luisterlied. Speciaal voor de NAR route van Veghel de Aa heeft hij een lied in driedelen geschreven.
Klik
hier voor meer informatie over Hans van Gorp.
Tekst, muziek, zang: H. Van Gorp.
Gitaar: C. Mutsers
Speciaal voor deze locatie heeft de Chinese kunstenaar Yi Zhoa de animatie ‘de Route’ gemaakt. Op een intuïtieve manier neemt Yi je mee en laat hij je het landschap op een andere manier ervaren. Alle vormen en beelden komen uit de directe omgeving. Herken je waar ze vandaan komen?
Speciaal voor deze locatie heeft de Chinese kunstenaar Yi Zhoa de animatie ‘de Route’ gemaakt. Op een intuïtieve manier neemt Yi je mee en laat hij je het landschap op een andere manier ervaren.
Klik
hier voor meer informatie over Yi Zhoa.
Spannend, je mag er onderdoor. Durf je dat wel?
Spannend, je mag er onderdoor. Durf je dat wel?
Pssst... De snelweg is zo dichtbij... Even het talud op om te kijken.
Pssst... De snelweg is zo dichtbij... Even het talud op om te kijken.
Luister naar het fragment over Veghel.
In het zuiden zien we weer die silo van de veevoederfabriek Agrifirm, het vroegere Cehave. Tijdens de aanleg van de weg, kreeg deze plek de bijnaam ‘de Navel’ omdat de weg er in een mooie bocht omheen draait.
Aan deze kant van het water ligt Dorshout, een buurtschap onder de rook van Veghel. Er staan veel historische boerderijen.
Aan deze kant van het water ligt Dorshout, een buurtschap onder de rook van Veghel. Er staan veel historische boerderijen.
Op de foto zien we familie van de Ven voor hun boerderij in Dorshout. De foto is gemaakt rond 1900.
Op de foto zien we familie van de Ven voor hun boerderij in Dorshout. De foto is gemaakt rond 1900.
Op de foto’s zien we de boerderij op nummer 18, een rijksmonument. De boerderij, een langgeveltype en stamt uit 1809. De foto’s dateren uit 1989. Op de andere foto’s zien we het interieur van de boerderij.
Aan de jaarankers zie je dat de boerderij uit 1809 stamt. Het is een typische Brabantse langgevelboerderij met een rieten en pannen dak, ook wel wolfdak genoemd. Je kunt goed zien wat de stal is en waar het woonhuis met de vroegere pronkkamer was. De foto’s die je hier ziet zijn gemaakt in 1989 en laten goed zien hoe het er toen aan toe ging.